Đặc điểm khí hậu Khánh Hòa: mùa khô dài, mùa mưa ngắn mà dồn dập
Khánh Hòa nằm ở cực đông Nam Trung Bộ, nơi dãy Trường Sơn Nam đổ dốc ra biển và để lại một dải đồng bằng hẹp xen những vịnh lớn như Vân Phong, Nha Trang, Cam Ranh. Khí hậu Khánh Hòa là nhiệt đới gió mùa mang nhiều tính chất đại dương, nóng quanh năm và chỉ có hai mùa rõ rệt: mùa khô kéo dài khoảng từ tháng 1 đến tháng 8, mùa mưa ngắn khoảng từ tháng 9 đến tháng 12, trong đó phần lớn lượng mưa cả năm dồn vào tháng 10 và tháng 11.
Sự “lệch pha” này đến từ địa hình. Vào mùa hè, gió mùa Tây Nam bị dãy núi phía tây chặn lại, trút mưa ở Tây Nguyên, khi đổ xuống Khánh Hòa đã khô nên vùng ven biển nắng gần như liên tục. Đến cuối năm, gió Đông Bắc và gió Đông thổi từ biển vào, gặp sườn núi đón gió, kết hợp với áp thấp, bão và dải hội tụ nhiệt đới, sinh ra những đợt mưa rất lớn.
Trong tỉnh, thời tiết Khánh Hòa thay đổi theo từng tiểu vùng:
- Vùng ven biển Nha Trang, Cam Ranh, Cam Lâm, Ninh Hòa, Vạn Ninh, Diên Khánh: nắng nhiều, gió biển điều hoà nên ít oi bức hơn các tỉnh đồng bằng phía bắc. Cam Ranh và Cam Lâm gần với vùng khô hạn Ninh Thuận nên mưa ít hơn và nắng gắt hơn Nha Trang.
- Vùng núi Khánh Sơn, Khánh Vĩnh: cao hơn, mát hơn, độ ẩm lớn, mùa mưa đến sớm hơn và kéo dài hơn vùng ven biển. Khí hậu này giúp Khánh Sơn trở thành vùng sầu riêng nổi tiếng.
- Huyện đảo Trường Sa: mang khí hậu nhiệt đới đại dương giữa Biển Đông, nóng ẩm quanh năm, chịu gió mùa Tây Nam mạnh vào mùa hè và gió mùa Đông Bắc vào mùa đông, cùng với các cơn bão, áp thấp hình thành trên biển.
Thời tiết Khánh Hòa thay đổi ra sao giữa mùa khô và mùa mưa?
Mùa khô đầu năm (khoảng tháng 1 – tháng 4)
Đầu năm vẫn còn gió Đông Bắc yếu dần, buổi sáng mát, có thể có mưa nhỏ rải rác trong tháng 1. Từ tháng 2 đến tháng 4, trời trong, nắng ấm, biển lặng và nước trong nhất năm. Đây là thời điểm vàng của du lịch biển đảo Nha Trang.
Mưa tiểu mãn và cao điểm nắng (khoảng tháng 5 – tháng 8)
Khoảng tháng 5 – 6 thường có vài đợt mưa rào, dông ngắn mà người miền Trung gọi là mưa tiểu mãn, giúp làm dịu nắng và bổ sung nước cho cây trồng. Sau đó trời quay lại nắng nóng, hanh khô, đặc biệt ở Cam Ranh, Cam Lâm. Vùng núi Khánh Sơn, Khánh Vĩnh lại có mưa nhiều hơn do ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam vượt núi.
Chuyển mùa (khoảng tháng 9)
Dông xuất hiện nhiều hơn vào chiều tối, độ ẩm tăng, những trận mưa đầu mùa bắt đầu. Biển chưa động nhiều nhưng đã có những ngày sóng lớn hơn.
Mùa mưa chính (khoảng tháng 10 – tháng 12)
Đây là thời kỳ mưa lớn, nhiều ngày mưa liên tiếp, có đợt mưa kéo dài cả tuần. Khi không khí lạnh tăng cường gặp nhiễu động từ biển, lượng mưa trong một – hai ngày có thể rất lớn, gây ngập ở Nha Trang, Diên Khánh và lũ trên sông Cái. Biển động mạnh do gió Đông Bắc, các tuyến tàu ra đảo thường bị hạn chế.
| Giai đoạn | Thời gian | Đặc trưng | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Mùa khô đầu năm | Tháng 1 – 4 | Nắng ấm, biển lặng, nước trong | Mùa du lịch biển đẹp nhất |
| Giữa mùa khô | Tháng 5 – 8 | Nắng nóng, mưa tiểu mãn ngắn | Thiếu nước ở Cam Ranh, Cam Lâm |
| Chuyển mùa | Tháng 9 | Dông chiều tối, ẩm dần | Theo dõi áp thấp trên Biển Đông |
| Mùa mưa | Tháng 10 – 12 | Mưa lớn, biển động, có bão | Ngập, sạt lở đèo, hạn chế ra đảo |
Bão, lũ, sạt lở đèo – những rủi ro thời tiết ở Khánh Hòa
Bão và áp thấp nhiệt đới: Khánh Hòa ít bão đổ bộ hơn các tỉnh Bắc và Trung Trung Bộ, nhưng không có nghĩa là an toàn. Bão thường ảnh hưởng vào cuối mùa (khoảng tháng 10 – 12) và khi đổ bộ có thể gây thiệt hại rất nặng, như cơn bão Damrey cuối năm 2017 đã cho thấy. Những vùng nuôi trồng thuỷ sản trên vịnh Vân Phong, Cam Ranh, đầm Nha Phu dễ bị tổn thất nhất.
Mưa lớn gây ngập và lũ: đô thị Nha Trang có thể ngập nhiều tuyến phố khi mưa lớn trùng triều cường; hạ lưu sông Cái ở Diên Khánh và vùng trũng Ninh Hòa dễ ngập khi lũ về.
Sạt lở đất: các tuyến đèo như Khánh Lê (Khánh Vĩnh đi Đà Lạt), đèo Khánh Sơn (Cam Lâm – Khánh Sơn) và sườn đồi quanh Nha Trang có nguy cơ sạt lở khi mưa lớn kéo dài.
Biển động: gió mùa Đông Bắc cuối năm làm sóng lớn, tàu du lịch ra đảo và tàu cá nhỏ phải dừng hoạt động. Vùng biển Trường Sa có gió mạnh theo mùa và các xoáy thuận nhiệt đới.
Nắng nóng, khô hạn: cuối mùa khô, Cam Ranh, Cam Lâm và một phần Vạn Ninh có thể thiếu nước tưới, ảnh hưởng xoài, rau màu và nuôi tôm.
Thời điểm đẹp nhất để du lịch Khánh Hòa
Tổng thể, tháng 2 đến tháng 8 là mùa du lịch lý tưởng, đẹp nhất từ tháng 2 đến tháng 5 khi trời chưa quá nóng. Thời tiết Khánh Hòa trong giai đoạn này ổn định, ít khi một cơn mưa làm hỏng lịch trình, nên rất hợp với các tour đảo dài ngày hoặc kỳ nghỉ gia đình có trẻ nhỏ.
- Vịnh Nha Trang, Hòn Mun, các đảo: lặn ngắm san hô đẹp nhất khi biển lặng, nước trong vào mùa khô. Mùa mưa nước đục, sóng lớn.
- Tháp Bà Ponagar, chợ Đầm, bãi biển Trần Phú: đi quanh năm; mùa mưa nên chuẩn bị ô, áo mưa và xem dự báo theo giờ để tránh mưa lớn.
- Vịnh Vân Phong, Đầm Môn, Mũi Đôi (Vạn Ninh): hợp mùa khô; leo Mũi Đôi đón bình minh nên đi vào mùa ít mưa, tránh ngày gió mạnh.
- Bãi Dài Cam Ranh, Cam Lâm: nắng đẹp gần như cả năm trừ cao điểm mưa cuối năm.
- Dốc Lết, suối khoáng nóng, Hòn Hèo (Ninh Hòa): mùa khô thích hợp; tắm khoáng thì mùa nào cũng được.
- Khánh Sơn: vào mùa sầu riêng (khoảng giữa năm) thời tiết mát, nhưng đường đèo cần lưu ý khi có mưa.
Kinh nghiệm xem dự báo thời tiết Khánh Hòa
Mùa mưa: đừng chỉ nhìn biểu tượng mây
Từ tháng 10 trở đi, dự báo thời tiết Khánh Hòa thường hiển thị mưa nhiều ngày liền. Điều cần chú ý là lượng mưa dự kiến theo giờ và cả ngày: mưa nhỏ rải rác vẫn có thể tham quan, còn lượng mưa lớn tập trung là tín hiệu ngập phố và sạt lở. Nếu sắp đi qua đèo Khánh Lê hay Khánh Sơn, nên kiểm tra dự báo vài ngày liên tiếp chứ không chỉ ngày khởi hành.
Đi tàu, đi biển
Khách du lịch đảo và ngư dân nên kết hợp dự báo gió, độ cao sóng với thông báo của cảng. Những ngày gió Đông Bắc mạnh, trời có thể vẫn nắng nhưng biển động, tàu nhỏ không được xuất bến.
Nông nghiệp và nuôi trồng thuỷ sản
Xoài Cam Lâm, sầu riêng Khánh Sơn, mía ở Ninh Hòa và tôm hùm lồng trên các vịnh đều phụ thuộc thời tiết. Mưa trái mùa lúc cây ra hoa khiến xoài rụng bông; mưa lớn kéo dài làm nước vịnh ngọt hoá, ảnh hưởng tôm hùm. Dự báo 10 ngày giúp bà con chủ động thu hoạch sớm hoặc gia cố lồng bè trước khi có mưa bão.
Hiểu đúng xác suất mưa mùa khô
Trong mùa khô, xác suất mưa thấp nhưng thỉnh thoảng có dông chiều cục bộ ở vùng núi. Ở Nha Trang, một cơn mưa rào ngắn hiếm khi làm hỏng kế hoạch tắm biển; chỉ cần để ý khi có sấm sét thì lên bờ ngay.
Tên các địa phương được giữ theo cách gọi quen thuộc với du khách và người dân. Dữ liệu dự báo, chất lượng không khí và bảng khí hậu trên trang được cập nhật tự động từ hệ thống dự báo của Thời Tiết 247, giúp bạn nắm thời tiết Khánh Hòa sát từng giờ.
