Nguồn dữ liệu & phương pháp dự báo thời tiết

Dự báo trên Thời Tiết 247 được tạo từ các mô hình dự báo thời tiết số trị quốc tế như ECMWF, GFS và ICON, truy cập qua nền tảng Open-Meteo, với độ phân giải lưới khoảng 11 km và cập nhật mỗi 1–2 giờ. Trang này giải thích dữ liệu đến từ đâu, được xử lý thế nào và độ chính xác có giới hạn ra sao.

Dự báo số trị là gì?

Dự báo số trị (NWP) dùng siêu máy tính giải các phương trình vật lý mô tả chuyển động của khí quyển. Đầu vào là hàng triệu quan trắc từ trạm mặt đất, bóng thám không, máy bay, phao biển và vệ tinh. Đầu ra là trạng thái khí quyển tương lai trên một lưới điểm phủ toàn cầu.

Đây cũng là nền tảng mà các cơ quan khí tượng quốc gia, trong đó có Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, sử dụng cùng với kinh nghiệm của dự báo viên.

Các mô hình chúng tôi sử dụng

Mô hình	Đơn vị vận hành	Vai trò
ECMWF IFS	Trung tâm Dự báo Thời tiết Hạn vừa châu Âu	Mô hình toàn cầu được đánh giá cao về độ chính xác hạn vừa
GFS	NOAA, Hoa Kỳ	Mô hình toàn cầu, cập nhật 4 lần mỗi ngày
ICON	Cơ quan Khí tượng Đức (DWD)	Bổ sung, đối chiếu kết quả
CAMS	Copernicus (EU)	Dự báo bụi mịn, ô nhiễm không khí
ERA5	ECMWF / Copernicus	Dữ liệu tái phân tích dùng cho số liệu khí hậu

Độ phân giải và tần suất cập nhật

Dữ liệu dự báo có độ phân giải lưới khoảng 11 km. Mỗi xã phường được gán vào điểm lưới gần nhất theo tọa độ trung tâm.

Hệ thống kiểm tra và làm mới dữ liệu khoảng 1–2 giờ một lần. Khi một mô hình phát hành bản chạy mới, dự báo trên trang sẽ thay đổi tương ứng.

Lưới 11 km đủ chi tiết cho phần lớn đồng bằng, nhưng chưa thể hiện hết địa hình phức tạp như thung lũng hẹp, đèo cao hay đảo nhỏ. Ở những nơi này, sai số có thể lớn hơn.

Hiệu chỉnh theo độ cao

Độ cao thực tế của một địa điểm có thể khác độ cao trung bình của ô lưới. Chúng tôi hiệu chỉnh nhiệt độ theo gradient 0,6°C cho mỗi 100 m chênh lệch độ cao. Ví dụ, nếu một thị trấn vùng núi cao hơn ô lưới 400 m, nhiệt độ được giảm khoảng 2,4°C.

Chỉ số chất lượng không khí (AQI)

Dữ liệu ô nhiễm (PM2.5, PM10, O₃, NO₂, SO₂, CO) lấy từ mô hình CAMS. Chỉ số AQI được tính theo thang US EPA (0–500), chia sáu mức từ Tốt đến Nguy hại. Đây là giá trị mô hình, có thể khác số đo tại trạm quan trắc mặt đất cụ thể.

Số liệu khí hậu: ERA5 giai đoạn 2021–2025

Các bảng khí hậu theo tháng (nhiệt độ trung bình, lượng mưa, số ngày mưa) được tính từ bộ tái phân tích ERA5 giai đoạn 2021–2025, tức 5 năm gần nhất. Số liệu cũng được hiệu chỉnh độ cao 0,6°C/100 m.

Giai đoạn 5 năm phản ánh sát điều kiện gần đây, nhưng ngắn hơn chuẩn khí hậu 30 năm mà WMO khuyến nghị. Vì vậy, bạn nên coi đây là “trung bình những năm gần đây”, không phải chuẩn khí hậu chính thức.

Dự báo dài ngày 16–30 ngày

Với hạn 15 và 30 ngày, chúng tôi dùng dự báo tổ hợp (ensemble): mô hình được chạy nhiều lần với điều kiện ban đầu hơi khác nhau. Kết quả cho biết xu hướng và mức độ bất định, không phải dự báo chính xác cho từng ngày. Xem cách dùng tại dự báo 10 ngày tới.

Giới hạn độ chính xác

Hạn 1–3 ngày: sai số nhiệt độ thường 1–2°C.
Hạn 4–7 ngày: đúng xu hướng, sai số tăng dần.
Trên 10 ngày: chỉ nên dùng để tham khảo xu hướng.
Mưa dông cục bộ, lốc, mưa đá rất khó dự báo chính xác vị trí.
Đường đi và cường độ bão: luôn ưu tiên bản tin chính thức. Xem tin bão.

Dữ liệu trên trang chỉ có giá trị tham khảo, không thay thế cảnh báo thiên tai của cơ quan nhà nước. Tìm hiểu thêm về chúng tôi tại trang giới thiệu.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao không chỉ dùng một mô hình?

Mỗi mô hình có điểm mạnh, điểm yếu riêng. Kết hợp nhiều mô hình giúp giảm sai số và nhận biết khi dự báo không chắc chắn.

Số liệu khí hậu tính trong giai đoạn nào?

Từ dữ liệu ERA5 giai đoạn 2021–2025, có hiệu chỉnh độ cao 0,6°C/100 m.

AQI trên trang có giống số của trạm quan trắc không?

Có thể khác, vì đây là giá trị mô hình CAMS cho ô lưới, còn trạm đo tại một điểm cụ thể.